Wyrok TK P 10/16 – co oznacza dla właścicieli działek z urządzeniami przesyłowymi?

Przełomowy wyrok TK (P 10/16): ochrona własności i nowe możliwości roszczeń dla właścicieli działek z urządzeniami przesyłowymi.

Dnia 2 grudnia 2025 r. Trybunał Konstytucyjny wydał istotne orzeczenie w sprawie o sygn. akt P 10/16. W prostych słowach, TK stwierdził, że przedsiębiorstwa przesyłowe (np. energetyczne, gazowe, telekomunikacyjne) nie mogą automatycznie zdobywać prawa do korzystania z cudzych gruntów przez zasiedzenie, jeśli wcześniej nie miały do tego wyraźnej podstawy prawnej. Wyrok podkreśla, że własność prywatna jest chroniona i nie można jej ograniczać w sposób niezgodny z Konstytucją.

Spis treści:

1. Podstawa prawna – co zakwestionował Trybunał Konstytucyjny
   
2. Służebność przesyłu – kogo dotyczy wyrok?
3. Czym różni się zasiedzenie od służebności przesyłu?
4. Konsekwencje wyroku dla właścicieli nieruchomości
5. Co to oznacza w praktyce dla właściciela nieruchomości
6. FAQ – najczęściej zadawane pytania właścicieli działek posiadające urządzenia przesyłowe
7. Posiadasz działkę z liniami przesyłowymi? Skorzystaj z pomocy prawnej z Wrocławia

Podstawa prawna – co zakwestionował Trybunał Konstytucyjny?

W rozstrzygnięciu TK uznał, że przepisy Kodeksu cywilnego (art. 292 w związku z art. 285 § 1 i 2 k.c.) – rozumiane w ten sposób, że przedsiębiorstwa przesyłowe (np. energetyczne, gazowe, telekomunikacyjne) mogły nabywać w drodze zasiedzenia uprawnienie do korzystania z cudzych gruntów przed wejściem w życie nowelizacji z 3 sierpnia 2008 r. – są niezgodne z Konstytucją RP.

Orzeczenie podkreśla fundamentalne znaczenie ochrony prawa własności i ma ogromne znaczenie praktyczne.

Służebność przesyłu – kogo dotyczy wyrok?

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego P 10/16 ma szerokie zastosowanie praktyczne – może dotyczyć zarówno właścicieli nieruchomości prywatnych, jak i działek rolnych czy budowlanych. Szczególnie istotny jest dla osób, które od lat tolerują obecność urządzeń przesyłowych na swoim gruncie, mimo że nigdy nie podpisywały w tej sprawie żadnej umowy z operatorem sieci.

Orzeczenie może mieć zastosowanie do właścicieli:

• działek rolnych, przez które biegną linie wysokiego napięcia,
• nieruchomości zabudowanych, przez które przechodzą rury gazowe, światłowody, kanalizacja,
• gruntów, na których znajdują się słupy energetyczne lub urządzenia przesyłowe postawione przed 2008 r.

Jeśli do tej pory przedsiębiorstwo nie miało zawartej umowy lub nie uzyskało zgody właściciela — istnieje szansa na dochodzenie roszczeń.

Przeczytaj nasz inny artykuł: odstąpienie od umowy deweloperskiej a zwrot pieniędzy.

Czym różni się zasiedzenie od służebności przesyłu?

Konsekwencje wyroku dla właścicieli nieruchomości

Wydane przez Trybunał Konstytucyjny orzeczenie w sprawie o sygn. P 10/16 wywiera istotne skutki prawne dla właścicieli nieruchomości, na których zlokalizowane są urządzenia infrastruktury przesyłowej.

W konsekwencji otwiera się możliwość dochodzenia roszczeń z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości, jak również żądania uregulowania stanu prawnego korzystania z gruntu przez podmioty przesyłowe. Orzeczenie to należy postrzegać jako istotne wzmocnienie konstytucyjnych gwarancji prawa własności i potwierdzenie zasady, iż ingerencja w sferę własności wymaga wyraźnego umocowania ustawowego.

Konsekwencje wyroku
– otwarta droga do roszczeń finansowych – właściciele nieruchomości, na których od lat znajdują się linie przesyłowe, słupy energetyczne czy instalacje, mogą teraz dochodzić wynagrodzenia za korzystanie z ich gruntów, jeśli dotychczasowe zasiedzenie nie miało konstytucyjnej podstawy.
– zmiana praktyki przedsiębiorców przesyłowych – operatorzy sieci będą musieli rzetelniej uregulować tytuły prawne do korzystania z cudzych nieruchomości (np. poprzez umowy lub uzyskiwanie stosownych zgód).
– znaczenie dla właścicieli milionów działek – wyrok dotyka potencjalnie ogromnej liczby nieruchomości, przez które przebiegają urządzenia sieciowe i które dotychczas były administrowane bez umównej podstawy prawnej.

To orzeczenie stanowi ważny punkt odniesienia dla praktyki cywilnej i procesowej oraz wyraźne wzmocnienie ochrony prawa własności – jednego z konstytucyjnych fundamentów prawa nieruchomości w Polsce.

Co to oznacza w praktyce dla właściciela nieruchomości?

Właściciele działek, na których znajdują się linie przesyłowe, słupy czy instalacje, powinni teraz (na skutek wydanego orzeczenia):
– zweryfikować stan faktyczny i formalny obecnych przyłączy i urządzeń sieciowych na swojej nieruchomości, najlepiej zasięgnąć w tej sprawie konsultacji kancelarii prawnej,
– sprawdzić, czy korzystanie z działki przez przedsiębiorców przesyłowych jest zgodne z prawem i ewentualnie dochodzić wynagrodzenia lub rekompensaty,
– monitorować wszelkie formalne dokumenty i umowy dotyczące służebności przesyłu, aby uniknąć nieporozumień w przyszłości.

Sprawdź kolejny artykuł: ustawa o jawności cen mieszkań.

Posiadasz działkę z liniami przesyłowymi? Skorzystaj z pomocy prawnej z Wrocławia

Jeśli na Twojej działce znajdują się urządzenia przesyłowe bez umowy, masz prawo domagać się odszkodowania.

Zapraszamy do kontaktowania się z kancelarią, aby przeanalizować indywidualną sytuację prawną Państwa nieruchomości, skutecznie zabezpieczyć interesy właściciela i ustalić czy możliwe jest domaganie się odszkodowania.

Umów bezpłatną konsultację prawną już dziś!